Mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) là phần "khó nhất" của nhiều luận văn, luận án: phải chọn giữa CB-SEM và PLS-SEM, dựng sơ đồ, gán biến quan sát, kiểm tra khả năng nhận dạng rồi mới ước lượng. ResearchSTAT cho phép làm toàn bộ việc này trên trình duyệt, với giao diện sơ đồ theo quy ước của AMOS cho CB-SEM và theo quy ước của SmartPLS cho PLS-SEM, để bạn chuyển đổi thói quen mà không phải học lại ký hiệu.
Hai cách vẽ quen thuộc
- CB-SEM, kiểu AMOS: biến tiềm ẩn là ellipse, biến quan sát là hình chữ nhật, mỗi biến quan sát có vòng sai số e1, e2… với hệ số cố định bằng 1; hệ số tải đầu tiên của mỗi khái niệm được cố định bằng 1 để định thang. Mũi tên một chiều là quan hệ hồi quy, cung hai đầu là hiệp phương sai.
- PLS-SEM, kiểu SmartPLS: biến tiềm ẩn là hình tròn xanh, chỉ báo là hình chữ nhật vàng. Ở Mode A (kết quả), mũi tên đi từ khái niệm tới chỉ báo; ở Mode B (cấu tạo), mũi tên đi từ chỉ báo vào khái niệm. Biến điều tiết được thêm bằng biến tương tác hai giai đoạn.
Năm bước dựng và ước lượng mô hình

- Thêm biến tiềm ẩn với tên tối thiểu 3 ký tự (ví dụ SAV, HAILONG).
- Kéo thả biến quan sát từ danh sách bên trái vào từng khái niệm; mỗi biến chỉ thuộc một khái niệm.
- Vẽ giả thuyết bằng cách kéo từ chấm bên phải của khái niệm này sang chấm bên trái của khái niệm khác; chọn "Hai chiều" cho hiệp phương sai trong CB-SEM.
- Kiểm tra nhận dạng (CB-SEM): hệ thống đếm số moment, số tham số tự do và bậc tự do trước khi chạy.
- Ước lượng: CB-SEM bằng Maximum Likelihood; PLS-SEM với lược đồ trọng số path, factorial hoặc centroid và bootstrapping tới số mẫu theo gói.
Kết quả bạn nhận được
Với CB-SEM: các chỉ số phù hợp χ², CFI, TLI, RMSEA, SRMR, hệ số tải chuẩn hóa, độ tin cậy tổng hợp CR, AVE và hệ số đường dẫn có khoảng tin cậy. Với PLS-SEM: độ tin cậy tổng hợp rho_C, AVE, HTMT, R², f², VIF và hệ số đường dẫn kèm p-value từ bootstrapping. Sơ đồ đường dẫn có thể sao chép thành ảnh để dán vào luận văn.
Nên chọn CB-SEM hay PLS-SEM?
CB-SEM phù hợp khi mục tiêu là kiểm định lý thuyết và mô hình đo lường kết quả, cỡ mẫu đủ lớn; PLS-SEM phù hợp khi mục tiêu là dự báo, mô hình phức tạp, có biến cấu tạo hoặc cỡ mẫu nhỏ hơn. Bài viết CB-SEM và PLS-SEM: AMOS hay SmartPLS phân tích chi tiết hai lựa chọn.
Mặc định, kết quả do bộ máy độc lập của ResearchSTAT tính và ghi rõ như vậy trong báo cáo, không phải do AMOS hay SmartPLS. Nếu quản trị viên kết nối phần mềm đã cấp phép qua cầu nối, bạn có thể chọn bộ máy đó và báo cáo sẽ ghi đúng phiên bản phần mềm.
CB-SEM và PLS-SEM có trong gói Tiêu chuẩn và Chuyên nghiệp; với gói Miễn phí bạn vẫn dựng và lưu được sơ đồ. Bắt đầu tại Ứng dụng → SEM.
