Bài viết này đi thẳng vào thao tác: chạy Cronbach's Alpha cho từng thang đo trên ResearchSTAT và đọc lần lượt hai bảng Reliability Statistics, Item-Total Statistics như trong output SPSS. Phần lý thuyết và các ngưỡng tranh luận đã có trong bài Cronbach's Alpha: kiểm định và đọc kết quả đúng chuẩn.
Các bước thực hiện trên ResearchSTAT
- Mở Phân tích → Cronbach's Alpha với bộ dữ liệu đã chọn.
- Ô Gợi ý liệt kê từng thang đo nhận diện theo tiền tố (STC1-STC4, CLD1-CLD5...). Chọn một thang đo và bấm Áp dụng; mỗi lần chạy chỉ đưa vào một thang đo.
- Nếu thang đo có câu nghịch, đảo mã trước ở mục Dữ liệu → Biến đổi (tạo biến STC4_R).
- Bấm Chạy phân tích. Muốn chạy mọi thang đo cùng lúc, dùng nút Phân tích tự động ở đầu danh sách phép phân tích.
Bảng 1: Reliability Statistics
| Cronbach's Alpha | N of Items |
|---|---|
| .874 | 4 |
Alpha = 0,874 với 4 biến quan sát. Ngưỡng thường dùng: từ 0,7 trở lên là đạt; 0,6-0,7 chấp nhận được với nghiên cứu khám phá hoặc thang đo mới (Hair và cộng sự, 2019); trên 0,95 cần xem lại vì các câu hỏi có thể trùng lặp nội dung.
Bảng 2: Item-Total Statistics
| Scale Mean if Item Deleted | Scale Variance if Item Deleted | Corrected Item-Total Correlation | Cronbach's Alpha if Item Deleted | |
|---|---|---|---|---|
| STC1 | 11.13 | 6.318 | .731 | .838 |
| STC2 | 11.28 | 6.104 | .752 | .829 |
| STC3 | 11.10 | 6.527 | .709 | .846 |
| STC4 | 11.34 | 6.211 | .718 | .843 |
Scale Mean và Scale Variance if Item Deleted
Hai cột đầu là trung bình và phương sai của tổng điểm thang đo khi bỏ biến đó. Chúng ít khi được báo cáo trong luận văn; có thể bỏ khi trình bày.
Corrected Item-Total Correlation
Tương quan giữa từng biến với tổng các biến còn lại. Ngưỡng phổ biến là ≥ 0,3 (Nunnally & Bernstein, 1994). Biến dưới 0,3 đo không cùng khái niệm với phần còn lại và là ứng viên loại. Trong ví dụ, cả bốn biến từ 0,709 đến 0,752 nên đều đạt.
Cronbach's Alpha if Item Deleted
Alpha của thang đo nếu loại biến đó. Đối chiếu với Alpha tổng 0,874: nếu loại bất kỳ biến nào, Alpha đều giảm (0,829-0,846), nên giữ đủ 4 biến. Chỉ cân nhắc loại khi Alpha tăng rõ và nội dung câu hỏi thật sự lệch khái niệm; không loại biến chỉ để tăng Alpha thêm vài phần nghìn.
Quyết định giữ hay loại biến
- Loại biến có tương quan biến-tổng < 0,3, mỗi lần một biến, rồi chạy lại và đọc lại hai bảng.
- Giữ tối thiểu 3 biến quan sát cho mỗi thang đo để chạy CFA/SEM về sau.
- Ghi lại lý do loại biến trong luận văn; ResearchSTAT lưu lịch sử từng lần chạy ở mục Báo cáo để đối chiếu.
Mẫu viết kết quả
Thang đo Sự tin cậy (STC) có hệ số Cronbach's Alpha bằng 0,874 > 0,7; các biến quan sát có tương quan biến-tổng hiệu chỉnh từ 0,709 đến 0,752 (đều > 0,3) và không có biến nào khi loại bỏ làm Alpha tăng. Do đó, thang đo đạt độ tin cậy và 4 biến quan sát được giữ lại cho phân tích EFA.
Câu hỏi thường gặp
Alpha âm hoặc rất thấp là do đâu?
Thường do quên đảo mã câu nghịch hoặc gộp nhầm biến của thang đo khác. Kiểm tra cột Corrected Item-Total Correlation: biến có giá trị âm là biến cần đảo mã.
Có nên báo cáo thêm hệ số omega hoặc CR?
Nên, nếu tạp chí yêu cầu. CR (rho_c) và rho_A có trong kết quả CFA/PLS-SEM trên ResearchSTAT.
Phân tích tự động có chạy Alpha cho mọi thang đo không?
Có. Nút Phân tích tự động chạy Alpha cho từng thang đo, mỗi thang đo một bước có kết quả và nút đọc kết quả bằng AI riêng.
Bước tiếp theo: cách chạy EFA và đọc KMO, ma trận xoay.
